ONKOLOGIK KASALLIKLARDA HUJAYRA O‘SISHINING BUZILISHI

Ma'murova Marjona Ulug'bek qizi

Keywords: Kalit so’zlar: onkologik kasalliklar, hujayra o‘sishi, genetik mutatsiya, onkogen, tumor supressor gen, hujayra sikli, telomeraza, angiogenez, metastaz, immun tanib olish, tumor mikro muhiti.

---

Abstract

Annotatsiya: Ushbu maqolada onkologik kasalliklarda hujayra o‘sishining buzilishi bilan bog‘liq molekulyar va hujayraviy mexanizmlar chuqur tahlil qilinadi. Sog‘lom hujayralarda o‘sish, bo‘linish va o‘lim jarayonlari qat’iy nazorat ostida kechadi, biroq saraton hujayralari ushbu nazoratni chetlab o‘tadi va cheksiz ko‘payish xususiyatiga ega bo‘ladi. Maqolada genetik mutatsiyalar, onkogenlar va tumor supressor genlarning roli, hujayra siklining buzilishi, telomeraza fermenti faollashuvi, angiogenez, metastaz va immun tanib olishdan qochish mexanizmlari ilmiy asosda bayon etilgan. Tumor mikro muhiti va tashqi omillarning ta’siri ham alohida e’tiborga olingan. Saraton kasalliklarining rivojlanishi ko‘p bosqichli va murakkab jarayon bo‘lib, u organizm gomeostazini izdan chiqaradi. Ushbu kasalliklarni samarali davolash va oldini olish uchun hujayra o‘sishini boshqaruvchi asosiy mexanizmlarni chuqur o‘rganish zarur hisoblanadi.

---

References

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Alberts B. et al. Molecular Biology of the Cell, 6th Edition, Garland Science, 2014.

2. Hanahan D., Weinberg R.A. Hallmarks of Cancer: The Next Generation, Cell, 2011.

3. Kumar V., Abbas A.K., Aster J.C. Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease, 10th Edition, Elsevier, 2020.

4. Vogelstein B., Kinzler K.W. Cancer genes and the pathways they control, Nature Medicine, 2004.

5. Weinberg R.A. The Biology of Cancer, 2nd Edition, Garland Science, 2013.

6. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Onkologik kasalliklarni erta aniqlash va profilaktikasi bo‘yicha metodik qo‘llanma, Toshkent, 2021.

7. American Cancer Society. Cancer Facts & Figures, 2023.

8. Pardoll D.M. The blockade of immune checkpoints in cancer immunotherapy, Nature Reviews Cancer, 2012.