SOYA OʻSIMLIGINING TUPROQ UNUMDORLIGIGA KOʻRSATGAN TAʼSIRI

Sobirova Mohinur Zokirjon qizi

Sholichilik ilmiy tadqiqot instituti tayanch doktoranti

Keywords: Kalit so‘zlar: Soya, tuproq unumdorligi, rizobakteriyalar, biologik azot fiksatsiyasi, agrobiologiya, dukkakli ekinlar, mikrofloraning faolligi, organik modda, almashlab ekish.

---

Abstract

Annotatsiya: Ushbu maqolada soya oʻsimligining tuproq unumdorligiga ko‘rsatgan taʼsiri, ayniqsa azot fiksatsiyasi, mikrobiologik faollikni oshirish va organik moddalarning ko‘payishiga qo‘shgan hissasi tahlil qilinadi. Soya — dukkakli o‘simlik sifatida rizobakteriyalar bilan simbiont aloqada bo‘lib, atmosfera azotini tuproqqa singdirish orqali tabiiy azot manbai vazifasini bajaradi. Bu jarayon natijasida keyingi ekinlar uchun muhim oziq muhit yaratiladi, tuproqning fizik va kimyoviy holati yaxshilanadi. Maqolada shuningdek, turli agroiqlim sharoitlarida soya ekilgan maydonlardagi tuproq unumdorligidagi o‘zgarishlar tahlil qilinadi va natijalarga asoslangan tavsiyalar beriladi.

---

References

1. Toirov A., Yusupov S. (2022). Dukkakli ekinlarning tuproq unumdorligiga ta’siri. Toshkent: “Fan” nashriyoti.

2. Karimova G. (2020). Soya o‘simligining rizobakterial faolligi va tuproq azot balansiga ta’siri. Agrobiologiya va ekologiya jurnali, 4(1), 22–27.

3. FAO (2021). Legume crops and soil fertility management. Rome: Food and Agriculture Organization.

4. Abdullayev Z., Matmuratov J. (2023). Soya almashlab ekish tizimida tuproq xossalarining o‘zgarishi. Qishloq xo‘jaligi ilmi, 5(3), 11–16.

5. Zaytsev G.N. (2019). Agrobiologicheskie osnovy plodorodiya pochv. Moskva: KolosS.

6. Smith D.L., Smith C. (2018). Rhizobium–plant interactions and nitrogen fixation. Plant and Soil Journal, 425(1), 45–53.

7. O‘zbekiston Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi (2022). Soya ekinini almashlab ekish tizimiga joriy etish bo‘yicha tavsiyalar. Toshkent.