JADID ADABIYOTI: G'OYA VA MA'NAVIY O'ZGARISHLAR

Saidova Madinabonu Abduhakim qizi

Toshkent xalqaro moliyaviy boshqaruv va texnologiyalar universiteti

Keywords: Kalit so‘zlar: jadid adabiyoti, ma’rifatparvarlik, islohot g‘oyalari, milliy uyg‘onish, ijtimoiy tafakkur, jadidchilik harakati, ma’naviy yangilanish, mustamlaka davri, ayol mavzusi, erkinlik g‘oyasi, zamonaviy adabiyotga ta’sir.

---

Abstract

Anotatsiya:  Ushbu maqolada XIX asr oxiri – XX asr boshlarida shakllangan jadid adabiyotining asosiy g‘oyalari, ijtimoiy-ma’naviy mohiyati va u orqali yuzaga kelgan o‘zgarishlar tahlil qilinadi. Jadidchilik harakati o‘zbek adabiyotida millatni uyg‘otish, ilm-fan, ma’rifat va taraqqiyot g‘oyalarini ilgari surgan muhim bosqich bo‘lib, bu harakat doirasida yaratilgan adabiy asarlar jamiyat tafakkuriga sezilarli ta’sir ko‘rsatdi. Maqolada jadid adabiyoti vakillarining ma’rifiy faoliyati, ularning asarlaridagi yangilanish ruhi, islohiy g‘oyalar, mustamlaka zulmiga qarshi fikriy kurash, ayollar erkinligi, ilm-fan targ‘iboti va milliy o‘zlikni anglash kabi mavzular keng yoritiladi. Shuningdek, bu adabiy oqimning keyingi davr o‘zbek adabiyotiga ta’siri, ma’naviy meros sifatida uning bugungi kundagi dolzarbligi haqida ilmiy mulohazalar yuritiladi.

---

References

1. Behbudiy M. Padarkush. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nashriyoti, 1991.

2. Avloniy A. Turkiy Guliston yoxud axloq. – Toshkent: O‘qituvchi, 1992.

3. Cho‘lpon. Kecha va kunduz. – Toshkent: Sharq, 1991.

4. Fitrat A. Hind ixtilochilari. – Toshkent: Yozuvchi, 1993.

5. Zohidov H. Jadidchilik tarixidan lavhalar. – Toshkent: Fan, 1994.

6. Sharipov Sh. Jadidlar ma’naviy merosi. – Toshkent: Ma’naviyat, 2002.

7. Turaqulov B. Jadid adabiyoti va uning tarixiy ildizlari. – Samarqand, 2010.

8. Nurmonov A. O‘zbek adabiyoti taraqqiyot bosqichlari. – Toshkent: O‘zbekiston, 2008.

9. Sultonov X. Ma’rifatparvarlik adabiyoti. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2004.

10. Yo‘ldoshev B. Adabiyotda jadidchilik ruhining badiiy talqini. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2021.