Ijtimoiy iqtisodiyot va aholining ijtimoiy himoyasi

Axrorov Elyorjon Baxtiyor oʻgʻli

Oʻzbekiston Milliy universiteti Jizzax filiali

Keywords: ijtimoiy iqtisodiyot, ijtimoiy himoya, ehtiyojmand qatlamlar, ijtimoiy xizmatlar, subsidiya, pensiya tizimi, davlat-xususiy sheriklik, raqamli monitoring, Temir daftar, O‘zbekiston

---

Abstract

Ushbu maqolada ijtimoiy iqtisodiyot tushunchasi va uning milliy iqtisodiy tizimdagi o‘rni, aholining ijtimoiy himoyasi mexanizmlari hamda O‘zbekiston tajribasida bu tizimning rivojlanish bosqichlari ilmiy tahlil qilingan. Maqolada ijtimoiy iqtisodiyot va iqtisodiy siyosatning o‘zaro aloqadorligi, ijtimoiy kontrakt modeli, himoya mexanizmlarining samaradorlik mezonlari yoritilgan. O‘zbekistonning ijtimoiy himoya reyestri, “temir daftar” tizimi, subsidiya va nafaqa siyosati, davlat-xususiy sheriklikdagi xizmatlar, raqamli monitoring vositalari va ijtimoiy xizmatlar sifati muhokama etilgan. Muallif aholining ehtiyojmand qatlamlarini aniqlash, ularga manzilli yordam ko‘rsatish va ijtimoiy tenglikni ta’minlash orqali barqaror va inklyuziv iqtisodiyot barpo etish zarurligini asoslab beradi.

---

References

1. UNDP. Human Development Report: Social Protection in Transition Economies, New York, 2023.

2. World Bank. Building Adaptive Social Protection Systems in Central Asia, Washington, 2022.

3. OECD. Social Expenditure Update, Paris, 2022.

4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qarori “Aholining ijtimoiy himoyasini kuchaytirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”, 2021.

5. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. Davlat byudjeti 2024-yil uchun ijtimoiy xarajatlar bo‘yicha hisobot.

6. Asian Development Bank. Inclusive Social Services in Uzbekistan: Challenges and Reforms, 2023.

7. Meliyev I. Ijtimoiy-iqtisodiy barqarorlik va ijtimoiy himoya muammolari, – Toshkent: Iqtisodiyot, 2021.

8. UN ESCAP. Digital Social Protection Systems and Equity, Bangkok, 2023.

9. ILO. Social Protection Floors Recommendation No. 202, Geneva, 2020.