O‘ZBEK TILSHUNOSLIGIDA MORFOLOGIK KATEGORIYALAR TALQINI

Muxlisa Ismoilova

Urganch Ranch texnologiya universiteti talabasi

Keywords: o‘zbek tilshunosligi, morfologik kategoriya, so‘z turkumi, grammatik ma’no, morfologik tahlil, semantika, sintaktik funktsiya, til tizimi.

---

Abstract

Ushbu maqola o‘zbek tilshunosligida muhim o‘rin tutuvchi morfologik kategoriyalarning lingvistik mohiyati, ularning talqinidagi nazariy yondashuvlar va turli olimlar tomonidan qo‘llaniladigan uslubiy farqlarni tahliy qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotning asosiy magsadi – o‘zbek tilidagi so‘z turkumlariga xos bo‘lgan son, kelishik, otlashganlik, fe’llik, chog‘ishtirma, shaxs, mayl kabi asosiy morfologik kategoriyalarni tizimli ko‘rikdan o‘tkazib, ularning struktur-semantik xususiyatlarini zamonaviy lingvistik tahlil usullari asosida chuqur o‘rganishdir. Maqolada qiyosiy-tarixiy, tizimli-struktural va funkional-uslubiy tahlil metodlaridan foydalanilgan bo‘lib, morfologik kategoriyalarning grammatik ma’no va vazifalarini aniq belgilashga intilish bilan birga, ularning nutqda namoyon bo‘lishidagi kontekstual o‘zgarishlar ham e’tiborga olingan

---

References

1. Abduazizov A. O‘zbek tilining nazariy grammatikasi. Morfologiya. – Toshkent: “O‘qituvchi”, 1987. – 245 b.

2. Qayumov A. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: “O‘qituvchi”, 1992. – 318 b.

3. Ne’matov H., Sarimsakov B. O‘zbek tili morfologiyasi. – Toshkent: “Fan”, 1992. – 196 b.

4. Nurmonov O., Bo‘ronov J., Sobirov A. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: “Universitet”, 2009. – 342 b.

5. Rahimov Sh. O‘zbek tili grammatikasi. 1-qism. Morfologiya. – Toshkent: “Fan”, 2003. – 278 b.

6. Shoabdurahmonov Sh., Ismollov M. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: “O‘qituvchi”, 1980. – 302 b.

7. Gulomov A., Yo‘ldoshev M. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: “O‘qituvchi”, 2005. – 360 b.

8. 8. Comrie B. Aspect: An Introduction to the Study of Verbal Aspect and Related Problems. – Cambridge: Cambridge University Press, 1976. – 142 p.

9. 9. Bybee J.L. The Evolution of Grammar: Tense, Aspect, and Modality in the Languages of the World. – Chicago: University of Chicago Press, 1994. – 398 p.

10. 10. Plungyan V.A. Общая морфология: Введение в проблематику. – Москва: УРСС, 2000. – 384 с.

11. 11. Lyons J. Linguistic Semantics: An Introduction. – Cambridge: Cambridge University Press, 1995. – 376 p