MATN TURLARI VA BOSHLANGʻICH TA’LIMDA MATN USTIDA ISHLASH

Mehrangis Safaraliyeva

Navoiy nomidagi davlat stipendiyasi sovrindori

Keywords: Matn turlari, hikoya matni, tasviriy matn, tushuntiruvchi matn, argumentativ matn, boshlang‘ich ta’lim, o‘qitish metodikasi, nutqni rivojlantirish, o‘qish ko‘nikmasi, matn ustida ishlash.

---

Abstract

Ushbu maqolada matn turlari va ularning o‘quv jarayonidagi ahamiyati, shuningdek, o‘quvchilarni matn ustida ishlashga o‘rgatishning hozirgi holati tahlil qilinadi. Matnlar turlari — hikoya, tasviriy, tushuntiruvchi, argumentativ va boshqalar — o‘quvchilarning mantiqiy fikrlashini, so‘z boyligini hamda ijodiy tafakkurini rivojlantirishga xizmat qiladi. Maqolada har bir matn turining o‘ziga xos xususiyatlari, ularni o‘qitishdagi samarali usullar va bosqichlar yoritilgan. Shuningdek, boshlang‘ich ta’limda matn bilan ishlashni takomillashtirishga doir metodik tavsiyalar berilgan.

---

References

1. Qosimov, O., & Jo‘raev, J. (2020). Pedagogika nazariyasi va amaliyoti. –

Toshkent: O‘qituvchi.

2. Jalolov, J. (2012). Til o‘qitish metodikasi. – Toshkent: Fan va texnologiya.

3. Hasanboyeva, U., & Yo‘ldosheva, N. (2018). Boshlang‘ich ta’lim

metodikasi. – Toshkent: Ilm ziyo.

4. Vygotsky, L. S. (1986). Thought and Language. – MIT Press.

5. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. (2023). Boshlang‘ich

sinflar uchun ona tili va o‘qish savodxonligi dasturi. – Toshkent.

6. Karimov, O., & Madrahimova, D. (2019). Boshlang‘ich sinflarda ona tilini

o‘qitish metodikasi. – Toshkent: Noshir.

7. Muminova, D. (2021). Matn asosida boshlang‘ich sinf o‘quvchilari nutqini

rivojlantirish. – Toshkent: Fan.

8. Rahimova, G. (2020). Tilshunoslik va matn lingvistikasi. – Toshkent:

Akademnashr.

9. Halliday, M. A. K., & Hasan, R. (1976). Cohesion in English. – London:

Longman.

10. Bakhtin, M. (1981). The Dialogic Imagination: Four Essays. – University

of Texas Press.

11. Solijonov, M. (2017). Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining muloqot

kompetensiyasini shakllantirishda matn tahlilining o‘rni. – Pedagogika ilmi jurnali,

3(12), 45–52.

12. Chomsky, N. (2002). Syntactic Structures. – The Hague: Mouton