TALABALARNING IJTIMOIY TARMOQLARGA QARAMLIGI VA ULARNING IJTIMOIY XULQIGA TA’SIRI

Maftuna Qodirova

Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat universiteti Pedagogika va psixologiya kafedrasi o'qituvchisi

Keywords: Ijtimoiy tarmoqlar, qaramlik, talabalar, ijtimoiy xulq-atvor, psixologik ta'sir, akademik samaradorlik, depressiya, izolyatsiya, raqamli savodxonlik, profilaktika, o'quv jarayoni, jamiyatdagi munosabatlar, internet qaramligi, yoshlar psixologiyasi, ijtimoiy media ta'siri.

---

Abstract

Ushbu tezis talabalar orasida ijtimoiy tarmoqlarga qaramlikning paydo bo'lishi va uning ijtimoiy xulq-atvorga ta'sirini o'rganishga bag'ishlangan. Zamonaviy jamiyatda ijtimoiy tarmoqlar (masalan, Instagram, TikTok, Facebook va Twitter) talabalar hayotining ajralmas qismiga aylangan. Biroq, ularning haddan tashqari ishlatilishi qaramlikka olib kelishi mumkin, bu esa talabalarining ijtimoiy munosabatlariga, psixologik holatiga va o'quv faoliyatiga salbiy ta'sir ko'rsatadi. Tadqiqotda talabalar orasida ijtimoiy tarmoqlarga qaramlikning darajasi, uning sabablari va ijtimoiy xulq-atvorga ta'siri tahlil qilinadi. Tadqiqot metodlari sifatida so'rovnoma, statistik tahlil va adabiyotlar sharhi qo'llanilgan. Natijalar shuni ko'rsatadiki, ijtimoiy tarmoqlarga qaram bo'lgan talabalar ko'proq izolyatsiya, depressiya va ijtimoiy qiyinchiliklarga duch kelishadi, bu ularning jamiyatdagi xulq-atvorini o'zgartiradi. Tezisda qaramlikning oldini olish bo'yicha takliflar berilgan bo'lib, ular talabalar uchun psixologik yordam va raqamli savodxonlik dasturlarini o'z ichiga oladi.

---

References

1. Jo‘rayev, A. (2020). Talabalarda axborot madaniyatini shakllantirishda internetning o‘rni. – “Pedagogika va psixologiya” jurnali, №3, – B. 45–52.

2. Xudoyberdiyeva, N. (2021). Raqamli avlod va ijtimoiy tarmoqlar: psixologik tahlil. – Toshkent: Innovatsiya nashriyoti, 198 b.

3. Rasulova, D. (2022). Talabalarning ijtimoiy faolligiga ijtimoiy tarmoqlarning ta’siri. – “Ta’lim va jamiyat” ilmiy jurnali, №2, – B. 73–81.

4. Boyd, D. M., & Ellison, N. B. (2007). Social Network Sites: Definition, History, and Scholarship. – Journal of Computer-Mediated Communication, 13(1), pp. 210–230.

5. Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2017). Social Networking Sites and Addiction: Ten Lessons Learned. – International Journal of Environmental Research and Public Health, 14(3), pp. 311–328.

6. Andreassen, C. S. (2015). Online Social Network Site Addiction: A Comprehensive Review. – Current Addiction Reports, 2(2), pp. 175–184.

7. Turkle, S. (2012). Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other. – New York: Basic Books, 384 p.