YASHIL IQTISODIYOTGA O‘TISHDA UGLEROD NARXLASH INSTRUMENTLARINING FISKAL SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO‘NALISHLARI

Qulliyev Ulug‘bek Mirzayevich

O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi yashil iqtisodiyotga o’tishni muvofiqlashtirish boshqarmasi bosh mutaxassisi – O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat siyosati va boshqaruvi akademiyasi mustaqil izlanuvchisi, tel: +998949277779.

Keywords: yashil iqtisodiyot, fiskal siyosat, uglerod narxlash, uglerod solig‘i, emissiyalar savdosi tizimi, ekologik soliqlar, fiskal daromadlar, dekarbonizatsiya.

---

Abstract

Annotatsiya. Mazkur tezisda yashil iqtisodiyotga o‘tish jarayonida uglerod narxlash instrumentlarining fiskal siyosat bilan o‘zaro bog‘liqligi, ularning davlat budjeti daromadlarini shakllantirish va ekologik transformatsiyani moliyalashtirishdagi imkoniyatlari tadqiq etilgan. Uglerod solig‘i va emissiyalar savdosi tizimining iqtisodiy ta’siri, fiskal tushumlarni qayta taqsimlash mexanizmlari hamda ushbu mablag‘lardan samarali foydalanishning ustuvor yo‘nalishlari O‘zbekiston sharoitida ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, ekonometrik baholash va ssenariyli prognozlash natijalari asosida uglerod narxlash siyosatini takomillashtirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.

---

References

1. World Bank. (2025). State and Trends of Carbon Pricing 2025. Washington, DC: World Bank.

2. European Union. (2023). Regulation (EU) 2023/956 establishing a Carbon Border Adjustment Mechanism.

3. Pigou, A.C. (1920). The Economics of Welfare. London: Macmillan.

4. International Monetary Fund. Carbon Pricing and Revenue Recycling. Uglerod narxlashning fiskal jihatlariga oid ilmiy-uslubiy materiallar.

5. Qulliyev U.M. Yevropa Ittifoqining transchegaraviy uglerodni tartibga solish mexanizmi (CBAM) sharoitida O‘zbekistonda uglerod narxlash tizimini rivojlantirish. Muallifning avvalgi ilmiy tadqiqoti.