KVEST TEXNOLOGIYALARI YORDAMIDA BOLALARDA MONOLOGIK NUTQNI RIVOJLANTIRISHNING SAMARALI USULLARI

Durdiyeva Mohinur Adilbek qizi

Osiyo Xalqaro Universiteti o'qituvchisi

Keywords: Kalit so‘zlar: monologik nutq, kvest texnologiyasi, maktabgacha yosh, bog‘lanishli nutq, interfaol usullar, nutq rivojlantirish, o‘yin faoliyati, mantiqiy tafakkur.

---

Abstract

Annotatsiya
Maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda monologik nutqni rivojlantirishda kvest texnologiyalarining pedagogik imkoniyatlari, nazariy asoslari va amaliy usullari tahlil qilinadi. Monologik nutq bolaning mustaqil, izchil va mantiqiy bog‘langan fikr bayon qilish qobiliyati sifatida ta’riflanib, uning shakllanishi mantiqiy tafakkur, lug‘at boyligi va kommunikativ malakalar bilan uzviy bog‘liqligi ko‘rsatiladi. Kvest texnologiyasi sarguzashtli, bosqichma-bosqich topshiriqlarga asoslangan interfaol o‘yin shakli sifatida bolalarning faolligini oshiradi, voqealar ketma-ketligini mustaqil rejalashtirish va bayon etish ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Tadqiqotda an’anaviy usullar (qayta hikoyalash, rasm asosida hikoya tuzish, suhbat) bilan kvest elementlarining integratsiyasi samaradorligi asoslab beriladi. Natijada kvest texnologiyasi monologik nutqni rivojlantirishda motivatsiyani kuchaytirishi, ijodiy fikrlashni faollashtirishi va bolaning nutqiy mustaqilligini oshirishi ta’kidlanadi. Maqola maktabgacha ta’lim pedagoglariga amaliy tavsiyalar beradi.

---

References

1. Ismatullayeva G.E. Bolalarda monologik nutqni rivojlantirish usullari // Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2023. – №3(11). – B. 738–742.

2. Qodirova F.R. Bolalar nutqini rivojlantirish nazariyasi va metodikasi: ruhiy omillar. – Toshkent: Istiqlol, 2006. – 120 b.

3. Qarshiyeva D.O‘. Darslarni “Kvest” texnologiyasi asosida loyihalashni takomillashtirish: uslubiy qo‘llanma. – Toshkent: Qamar Media, 2022. – 48 b.

4. Babayeva D.R. Nutq o‘stirish metodikasi. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2009 (qayta nashr 2018). – 180 b.

5. Soliyev I.S., Yuldasheva D.T. Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarda nutq tarbiyasi va izchil nutqqa o‘rgatish: monografiya. – Farg‘ona, 2024. – 95 b.

6. Boltayeva F.A. Maktabgacha yoshdagi bolalarda tadqiqiy ko‘nikmalarni rivojlantirishda kvest texnologiyasi ahamiyati // Ilmiy maqolalar to‘plami. – 2025. – B. 215–218.

7. Xalilova L.N. Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida ta’limiy faoliyatlarni “Kvest” texnologiyasidan foydalangan holda tashkil etish // Ta’lim, fan va innovatsion g‘oyalar. – 2024.

8. Abdullayeva K.J. Maktabgacha yoshdagi bolalarda monologik nutqni rivojlantirishda zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanish ahamiyati // Journal of Universal Science Research. – 2025. – B. 427–431.

9. Tashmuhamedova F. Maktabgacha yoshdagi bolalarda monologik nutqni rivojlantirish usullari // Qo‘qon universiteti xabarnomasi. – 2023. – №8. – B. 106–110.

10. Umarova U.I. Maktabgacha yoshdagi bolalarning bog‘lanishli nutqini o‘stirish yo‘llari va usullari // Science and Innovation in the Education System. – 2022. – B. 54–58.

11. O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha ta’lim tashkilotlari uchun “Ilk qadam” davlat o‘quv dasturi (takomillashtirilgan ikkinchi nashr). – Toshkent, 2022.

12. Shodiyeva S.Q. O‘rta guruh bolalari nutqini o‘stirish: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: O‘qituvchi, 1993. – 80 b.