REPRODUKTIV YOSHDAGI AYOLLARDA ENDOMETRIOZ: ERTA TASHXIS, XAVF OMILLARI VA DAVOLASH NATIJALARINI KOMPLEKS BAHOLASH
Abdusamatova Vazira
Keywords: endometrioz, reproduktiv yosh, endometrioma, dismenoreya, bepushtlik, transvaginal ultratovush, laparoskopiya, gormonal terapiya, jarrohlik davolash, diagnostik kechikish.
Abstract
Endometrioz reproduktiv yoshdagi ayollarda surunkali tos og‘rig‘i, dismenoreya, dispareuniya va bepushtlik bilan kechishi mumkin bo‘lgan, hayot sifatiga sezilarli ta’sir ko‘rsatuvchi ginekologik kasalliklardan biridir. Kasallikning klinik polimorfizmi va simptomlarning boshqa ginekologik holatlar bilan o‘xshashligi tashxis qo‘yishning kechikishiga sabab bo‘ladi. Mazkur maqolaning maqsadi reproduktiv yoshdagi ayollarda endometriozning asosiy xavf omillarini, erta tashxislash imkoniyatlarini va turli davolash yondashuvlarining klinik natijalarini kompleks baholashdan iborat. Zamonaviy klinik qo‘llanmalar, tizimli sharhlar va ilmiy tadqiqotlar tahlil qilindi. Adabiyotlar tahlili endometriozni aniqlashda klinik simptomlarni chuqur baholash, transvaginal ultratovush tekshiruvini maqsadli qo‘llash va bemorning individual reproduktiv rejasini hisobga olish muhimligini ko‘rsatdi. Zamonaviy yondashuvda diagnostik laparoskopiyaning roli qayta ko‘rib chiqilib, ayrim bemorlarda tasviriy diagnostika va klinik baholash asosida davolashni boshlash imkoniyati kengaymoqda. Davolash natijalarini baholashda faqat og‘riqning kamayishi emas, balki hayot sifati, reproduktiv funksiyaning saqlanishi, kasallikning qaytalanishi va uzoq muddatli asoratlar ham hisobga olinishi kerak.
References
1. Becker, C. M., Bokor, A., Heikinheimo, O., Horne, A., Jansen, F., Kiesel, L., King, K., Kvaskoff, M., Nap, A., Petersen, K., Saridogan, E., Tomassetti, C., van Hanegem, N., Vulliemoz, N., & Vermeulen, N. (2022). ESHRE guideline: Endometriosis. Human Reproduction Open, 2022(2), hoac009. https://doi.org/10.1093/hropen/hoac009 PubMed
2. De Corte, P., Klinghardt, M., von Stockum, S., & Heinemann, K. (2025). Time to diagnose endometriosis: Current status, challenges and regional characteristics—A systematic literature review. BJOG: An International Journal of Obstetrics and Gynaecology, 132(2), 118–130. https://doi.org/10.1111/1471-0528.17973 PubMed
3. Fryer, J., Mason-Jones, A. M., & Woodward, A. (2025). Understanding diagnostic delay for endometriosis: A scoping review using the social-ecological framework. Health Care for Women International, 46(3), 335–351. https://doi.org/10.1080/07399332.2024.2413056 PubMed
4. Moradi, Y., Shams-Beyranvand, M., Khateri, S., Guimaraes, M. C., et al. (2021). A systematic review on the prevalence of endometriosis in women. Indian Journal of Medical Research, 154(3), 446–454. https://doi.org/10.4103/ijmr.IJMR_817_18 PubMed
5. Burghaus, S., Schäfer, S. D., Bär, K.-J., et al. (2026). Diagnosis and therapy of endometriosis: Guideline of the DGGG, OEGGG and SGGG (S2k-Level, AWMF Registry No. 015/045, April 2025). Geburtshilfe und Frauenheilkunde, 86(2), 133–188. https://doi.org/10.1055/a-2760-4867