KONCHILIK KORXONALARIDA EKOLOGIK XARAJATLARNI BOSHQARISH VA ULARNING IQTISODIY SAMARADORLIKKA TA’SIRI
Kurbanova Mehriniso Nematjanovna
PhD Toshkent davlat transport universiteti Transport iqtisodiyoti kafedrasi dotsenti
https://orcid.org/0000-0001-7568-4687
Keywords: konchilik sanoati, ekologik xarajatlar, ekologik monitoring, rekultivatsiya, ESG, tannarx, iqtisodiy samaradorlik.
Abstract
Mazkur tezisda konchilik korxonalarida ekologik xarajatlarni boshqarish va ularning iqtisodiy samaradorlikka ta’siri tahlil qilinadi. Konchilikda chang-gaz chiqindilari, suv resurslari, chiqindilarni saqlash, rekultivatsiya, ekologik monitoring va ESG talablariga moslashish xarajatlari mahsulot tannarxi hamda korxonaning investitsion jozibadorligiga bevosita ta’sir qiladi. Tadqiqotda ekologik xarajatlar faqat majburiy sarf emas, balki uzoq muddatli risklarni kamaytiruvchi, ishlab chiqarish barqarorligini oshiruvchi va yashil moliyalashtirishga yo‘l ochuvchi strategik boshqaruv vositasi sifatida asoslanadi.
References
1. Global Reporting Initiative. (2024). GRI 14: Mining sector standard. Global Sustainability Standards Board.
2. International Council on Mining and Metals. (2022). Mining principles: Performance expectations. ICMM.
3. Stahel, W. R. (2019). The circular economy: A user’s guide. Routledge.
4. International Capital Market Association. (2021). Green bond principles: Voluntary process guidelines for issuing green bonds. ICMA.
5. OECD. (2021). Mining and green growth in the EECCA region. OECD Publishing.
6. World Bank. (2019). Climate-smart mining: Minerals for climate action. World Bank Group.
7. Task Force on Climate-related Financial Disclosures. (2017). Recommendations of the Task Force on Climate-related Financial Disclosures. TCFD.
8. Porter, M. E., & van der Linde, C. (1995). Toward a new conception of the environment–competitiveness relationship. Journal of Economic Perspectives, 9(4), 97–118.
9. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-oktabrdagi PQ-4477-son qarori. (2019). 2019–2030-yillarda O‘zbekiston Respublikasining “yashil” iqtisodiyotga o‘tish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida.
10. “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” AJ. (2024). Korxona faoliyati, ekologik monitoring va ESG shaffofligi bo‘yicha analitik ma’lumotlar. NKMK AJ.