KLASSIK PEDAGOGIK G‘OYALARNI MODERNIZATSIYA QILISHDA KOMPETENSIYAVIY VA SHAXSGA YO‘NALTIRILGAN YONDASHUVLAR

Sanoyeva Mohigul Odil qizi

Buxоrо Innоvatsiyalar universiteti

Keywords: Kalit so‘zlar: klassik pedagogik g‘oyalar, kompetensiyaviy yondashuv, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, ta’lim modernizatsiyasi, pedagogik meros, ta’lim paradigmasi, innovatsion texnologiyalar, ta’lim samaradorligi.


Abstract

Annotatsiya. Mazkur maqolada klassik pedagogik g‘oyalarni zamonaviy ta’lim tizimi sharoitida modernizatsiya qilish masalasi kompetensiyaviy va shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvlar asosida tahlil etiladi. Jumladan, Yan Amos Komenskiy, Iogann Genrix Pestalotssi va Konstantin Dmitriyevich Ushinskiy kabi klassik pedagoglar tomonidan ilgari surilgan tabiiylik, onglilik, tarbiya va ta’lim birligi, shaxs kamolotiga qaratilgan g‘oyalarning mazmun-mohiyati ochib beriladi. Tadqiqotda ushbu klassik qarashlarning bugungi kompetensiyaviy ta’lim paradigmasi bilan uyg‘un jihatlari aniqlanib, ularni zamonaviy ta’lim muhitida qayta talqin qilish imkoniyatlari ko‘rsatib o‘tiladi. Shuningdek, shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvning ta’lim jarayonida o‘quvchining individual xususiyatlari, qobiliyati va ehtiyojlarini inobatga olishdagi ahamiyati ilmiy jihatdan asoslanadi. Maqolada klassik pedagogik merosni innovatsion texnologiyalar va kompetensiyaviy modellar bilan integratsiya qilish orqali ta’lim samaradorligini oshirish, o‘quvchilarda mustaqil fikrlash, ijodkorlik va ijtimoiy faollikni rivojlantirish mumkinligi xulosalanadi. Tadqiqot natijalari ta’lim nazariyasi va metodikasini takomillashtirishga xizmat qiladi.


References

Ян Амос Коменский. Великая дидактика. – Москва: Педагогика, 1982.

Иоганн Генрих Песталоцци. Как Гертруда учит своих детей. – Москва: Просвещение, 1981.

Константин Дмитриевич Ушинский. Человек как предмет воспитания. – Москва: Педагогика, 1988.

Джон Дьюи. Democracy and Education. – New York: Macmillan, 1916.

Василий Александрович Сухомлинский. Сердце отдаю детям. – Киев: Радянська школа, 1977.

Исаак Яковлевич Лернер. Дидактические основы методов обучения. – Москва: Педагогика, 1981.

Алексей Васильевич Хуторской. Ключевые компетенции как компонент личностно-ориентированной парадигмы образования // Народное образование. – 2003. – №2.

Ирина Александровна Зимняя. Ключевые компетентности как результативно-целевая основа компетентностного подхода в образовании. – Москва: Исследовательский центр проблем качества подготовки специалистов, 2004.

Эдгар Форе (ред.). Learning to Be (Faure Report). – Paris: UNESCO, 1972.

Жак Делор (ред.). Learning: The Treasure Within. – Paris: UNESCO, 1996.

OECD. Definition and Selection of Competencies (DeSeCo). – Paris, 2005.

Shalom H. Schwartz. Universal Values and the Foundations of Competence // Journal of Social Issues. – 1992.

Carl Rogers. Freedom to Learn. – Columbus: Merrill, 1969.