TARJIMADA EKVIVALENTLIK MUAMMOSI VA UNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI

Otabekova Navbahor Vohidovna

Urganch RANCH texnologiya universiteti Filologiya va tillarni o‘qitish (ingliz tili) yo‘nalishi 1-bosqich talabasi

Keywords: tarjima, ekvivalentlik, tarjima nazariyasi, funksional yondashuv, pragmatik ma’no, lingvomadaniy omillar, zamonaviy tarjimashunoslik.


Abstract

Ushbu maqola tarjimashunoslikda markaziy o‘rin tutuvchi ekvivalentlik muammosini va unga nisbatan shakllangan zamonaviy yondashuvlarni tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda ekvivalentlik tushunchasining nazariy asoslari, uning leksik, grammatik, semantik, pragmatik va funksional turlari yoritiladi. Shuningdek, tarjima jarayonida ekvivalentlikka erishishda yuzaga keladigan asosiy muammolar, xususan, madaniy tafovutlar, milliy realiyalar, frazeologik birliklar va kontekst omilining ta’siri ko‘rib chiqiladi. Maqolada zamonaviy tarjimashunoslikda ilgari surilgan dinamik, kommunikativ va kognitiv yondashuvlar asosida ekvivalentlikning moslashuvchan va funksional xarakterga ega ekanligi asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari tarjima amaliyotida ekvivalentlikni qat’iy moslik emas, balki kommunikativ maqsadga yo‘naltirilgan jarayon sifatida talqin qilish zarurligini ko‘rsatadi.


References

1. Baker, M. (2018). In Other Words: A Coursebook on Translation (3rd ed.). London: Routledge.

2. Catford, J. C. (1965). A Linguistic Theory of Translation. Oxford: Oxford University Press.

3. House, J. (2015). Translation Quality Assessment: Past and Present. London: Routledge.

4. Komissarov, V. N. (1990). Teoriya perevoda (lingvisticheskie aspekty). Moscow: Vysshaya shkola.

5. Munday, J. (2016). Introducing Translation Studies: Theories and Applications (4th ed.). London: Routledge.

6. Newmark, P. (1988). A Textbook of Translation. New York: Prentice Hall.

7. Nida, E. A. (1964). Toward a Science of Translating. Leiden: E. J. Brill.

8. Nord, C. (1997). Translating as a Purposeful Activity: Functionalist Approaches Explained. Manchester: St. Jerome Publishing.

9. Toury, G. (1995). Descriptive Translation Studies and Beyond. Amsterdam: John Benjamins.

10. Venuti, L. (2017). The Translator’s Invisibility: A History of Translation (2nd ed.). London: Routledge.