Elektron o‘quv qo‘llanmalar yordamida muhandislik fikrlashini shakllantirish metodlari

Xoldorova Muxayyo Otaqulovna

JDPU da Tabiiy fanlar fakulteti Biologiya kafedrasi katta oʻqituvchisi PhD.

Keywords: Kalit so’zlar: Elektron o‘quv qo‘llanmalar, muhandislik fikrlashi, engineering thinking, raqamli ta’lim, simulyatsiya dasturlari, virtual laboratoriyalar, gamifikatsiya, virtual reallik (VR), sun’iy intellekt (AI), muammo asosidagi o‘qitish (PBL), loyihaga asoslangan o‘qitish (PBL), muhandislik ta’limi, kognitiv rivojlanish, innovatsion metodlar, O‘zbekiston ta’lim tizimi, raqamli transformatsiya, talabalar motivatsiyasi, amaliy ko‘nikmalar.

---

Abstract

Annotatsiya: Ushbu tezis elektron o‘quv qo‘llanmalar (EOQ) ning muhandislik ta’limida muhandislik fikrlashini (engineering thinking) shakllantirishdagi rolini o‘rganadi. Muhandislik fikrlashi – bu muammolarni tizimli tahlil qilish, innovatsion yechimlar ishlab chiqish, loyihalash va amaliy qo‘llash ko‘nikmalarini o‘z ichiga olgan murakkab kognitiv jarayon. EOQ lar (masalan, simulyatsiya dasturlari, virtual laboratoriyalar, interaktiv platformalar va AI-ga asoslangan tizimlar) talabalar va muhandislarning analitik, kreativ va tanqidiy fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirishda samarali vosita sifatida ko‘rsatilgan. Tadqiqotda EOQ ning turli metodlari (masalan, gamifikatsiya, virtual reallik, mashinaviy o‘qitish integratsiyasi) muhandislik fikrlashining asosiy komponentlarini – muammo aniqlash, gipoteza qo‘yish, eksperiment o‘tkazish va optimallashtirishni qanday kuchaytirishi tahlil etiladi. Natijada, EOQ lar ta’lim samaradorligini 25-40% ga oshirishi, talabalar motivatsiyasini va amaliy ko‘nikmalarini yaxshilashi isbotlanadi. Tadqiqot O‘zbekiston va xorijiy ta’lim tizimlaridagi misollar asosida amaliy takliflar beradi. Tezis muhandislik ta’limi mutaxassislariga, o‘qituvchilariga va dasturchilariga mo‘ljallangan bo‘lib, raqamli transformatsiya sharoitida muhandislik kadrlarini tayyorlashning yangi yondashuvlarini taklif etadi.

---

References

1. Abdullayev, A. Elektron ta’lim texnologiyalarining ta’lim jarayonidagi o‘rni. – Toshkent: O‘qituvchi, 2021. – B. 45–52.

2. Raxmonov, B. Muhandislik ta’limida raqamli ta’lim vositalaridan foydalanishning metodik asoslari. – Pedagogika jurnali, 2022, №3. – B. 87–94.

3. Yoqubov, M. Kasbiy kompetensiyani rivojlantirishda elektron o‘quv qo‘llanmalarining ahamiyati. – Ta’lim texnologiyalari, 2023, №2. – B. 15–22.

4. Xamidov, U. Muhandislik fikrlashini rivojlantirishda AR va VR texnologiyalari. – Innovatsion ta’lim, 2023, №4. – B. 60–68.

5. Murodova, S. Elektron darsliklar dizayni va metodik talablari. – Oliy ta’lim muammolari, 2021, №5. – B. 33–40.