ПИЛЛАЧИЛИКДА ИККИЛАМЧИ ХОМАШЁДАН ФОЙДАЛАНИШНИНГ ИҚТИСОДИЙ ИМКОНИЯТЛАРИ

Жаникулова Лобар Шакарбаевна

мустақил тадқиқотчи Тошкент давлат аграр университети

Keywords: пиллачилик, иккиламчи хомашё, айланма иқтисодиёт, пилла ғумбаги, серицин, қўшилган қиймат, ресурс самарадорлиги, чуқур қайта ишлаш.

---

Abstract

Мазкур мақолада пиллачиликда ҳосил бўладиган иккиламчи хомашё ва ишлаб чиқариш қолдиқларидан иқтисодий фойдаланиш имкониятлари таҳлил қилинган. Пилла ғумбаги, нуқсонли пилла, ипак толаси қолдиқлари, серицин, тут новдалари ва ипак қурти парваришидан ҳосил бўладиган органик массани қайта ишлаш йўналишлари очиқ статистик ҳамда илмий манбалар асосида ёритилган. Иккиламчи ресурсларни озуқа, органик ўғит, мой, косметика ва тўқимачилик маҳсулотларига айлантириш корхоналар даромадларини диверсификация қилиш, чиқиндиларни бошқариш харажатларини камайтириш ва қўшилган қийматни оширишга хизмат қилиши асосланган.

---

References

1. Hassan, R., Acerbi, F., Terzi, S., Rosa, P. Transitioning the silk industry towards circularity: A thematic analysis of sustainable value chain practices // Sustainable Production and Consumption. - 2025. - Vol. 56. - P. 94-111. DOI: 10.1016/j.spc.2025.03.009.

2. Миллий статистика қўмитаси. Республикамизда қанча пилла етиштирилган? Бунда қайси ҳудуд етакчи? - Тошкент, 2025. URL: stat.uz (мурожаат санаси: 05.08.2026).

3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 6 мартдаги «Ипакчилик соҳасини янги тизим асосида ривожлантириш ҳамда озуқа базасини мустаҳкамлашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-87-сон қарори. URL: lex.uz.

4. Rodríguez-Ortiz, L. M., Hincapié, C. A., Hincapié-Llanos, G. A., Osorio, M. Potential uses of silkworm pupae (Bombyx mori L.) in food, feed, and other industries: a systematic review // Frontiers in Insect Science. - 2024. - Vol. 4. - Article 1445636. DOI: 10.3389/finsc.2024.1445636.