Tarixiy an’anaviy dehqonchilikdan iqlimga moslashgan iqtisodiyotga o‘tish: Xorazm tajribasi

Razzoqov Shohrux Umidbek oʻgʻli

Urganch davlat pedagogika instituti Geografiya va iqtsodiy bilim asoslari yo’nalishi

Keywords: Xorazm vohasi, an’anaviy dehqonchilik, iqlim o‘zgarishi, iqlimga moslashuv, barqaror rivojlanish, suv resurslari, qishloq xo‘jaligi, agrotexnologiyalar, iqtisodiy transformatsiya, ekologik barqarorlik, irrigatsiya, suv tanqisligi.

---

Abstract

Mazkur maqolada Xorazm vohasida tarixiy shakllangan an’anaviy dehqonchilik tizimining rivojlanish bosqichlari hamda global iqlim o‘zgarishlari sharoitida iqlimga moslashgan iqtisodiyotga o‘tish jarayonlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda hududning tabiiy-geografik xususiyatlari, suv resurslaridan foydalanish tajribasi, qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishidagi o‘zgarishlar va zamonaviy agrotexnologiyalarni joriy etish masalalari yoritilgan. Shuningdek, iqlim o‘zgarishining dehqonchilikka ta’siri, suv tanqisligi sharoitida samarali xo‘jalik yuritish usullari hamda Xorazm tajribasining barqaror iqtisodiy rivojlanishni ta’minlashdagi ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqot natijalari hududlarda iqlimga moslashuvchan iqtisodiy siyosatni shakllantirish va qishloq xo‘jaligi samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.

 

---

References

1. Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021.

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida. – Toshkent, 2022.

3. Glantz M.H. Climate Change and Water Resources in Central Asia. – New York: Routledge, 2019.

4. Micklin P. The Aral Sea Disaster. – Annual Review of Earth and Planetary Sciences, 2016.

5. World Bank. Climate Adaptation and Resilience in Central Asia. – Washington D.C., 2023.

6. United Nations Development Programme (UNDP). Climate Change Adaptation in Uzbekistan. – New York, 2022.

7. FAO. Climate-Smart Agriculture Sourcebook. – Rome: Food and Agriculture Organization, 2021.

8. Qodirov A., Matkarimov B. Xorazm vohasida sug‘orma dehqonchilikning rivojlanish xususiyatlari // O‘zbekiston geografiya jamiyati axboroti. – 2021. – №3. – B. 45–52.

9. Xudayberganov O. Orolbo‘yi ekologik muammolari va ularning yechimlari. – Urganch: Xorazm nashriyoti, 2020.

10. Abdullayev I., Rakhmatullaev S. Water Management in Central Asia: Challenges and Opportunities // Water Resources Development. – 2020. – Vol. 36. – №2. – P. 215–228.

11. UNESCO. Water Security and Climate Change in Central Asia. – Paris, 2021.

12. O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim o‘zgarishi vazirligi. O‘zbekistonda iqlim o‘zgarishi bo‘yicha milliy hisobot. – Toshkent, 2024.