METABOLIK SINDROM SHAROITIDA QORIN AORTASI DEVORINING MORFOLOGIK QAYTA QURILISH XUSUSIYATLARI (ADABIYOTLAR TAHLILI)

Sultonova Gulnoza Zuhriddin qizi

Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti, Morfologiya mutaxassisligi magistri

Usmanov R.J

Ilmiy rahbar, t.f.d., professor Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti

Keywords: qorin aortasi, metabolik sindrom, morfologik remodellashtirilish, intima-media kompleksi, endotelial disfunksiya, aterogenez.


Abstract

Ushbu maqola metabolik sindrom (MS) sharoitida qorin aortasi devorida rivojlanadigan morfologik o'zgarishlarni adabiyotlar tahlili asosida yoritishga bag'ishlangan. MS ning lipotoksik, proinflammatuar va oksidativ mexanizmlari qorin aortasining barcha strukturaviy qatlamlarini — intima, media va adventitsiyani — izchil patologik jarayonga tortishi ilmiy manbalar asosida ko'rsatilgan. Endotelial disfunksiya, silliq mushak hujayralarining fenotipik transformatsiyasi, elastin degradatsiyasi va kollagenizatsiya aterogenezning morfologik asosini tashkil etishi ta'kidlangan.


References

1. Grundy S.M. Metabolic syndrome pandemic. Circulation. 2008;117(6):629–636.

2. Alberti K.G.M.M., Zimmet P., Shaw J. The metabolic syndrome – a new worldwide definition. Lancet. 2005;366(9491):1059–1062.

3. Ross R. Atherosclerosis — an inflammatory disease. N Engl J Med. 1999;340(2):115–126.

4. Owens G.K., Kumar M.S., Wamhoff B.R. Molecular regulation of vascular smooth muscle cell differentiation. Physiol Rev. 2004;84(3):767–801.

5. Wagenseil J.E., Mecham R.P. Vascular extracellular matrix and arterial mechanics. Circ Res. 2009;104(6):745–756.

6. Gimbrone M.A., García-Cardeña G. Endothelial cell dysfunction and the pathobiology of atherosclerosis. Circ Res. 2016;118(4):620–636.

7. Buettner R., Schölmerich J., Bollheimer L.C. High-fat diets: modeling the metabolic disorders. Obesity. 2007;15(4):798–808.

8. Laurent S., Boutouyrie P. The structural factor of hypertension: large and small arteries alterations. Circ Res. 2015;116(6):1007–1021.

9. Majesky M.W. et al. The adventitia: a dynamic interface containing resident progenitor cells. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2011;31(7):1530–1539.