O‘ZBEK TILI TEONIMLARINI O‘RGANISH USULLARI

Nazarova Gulsaro Komuljonovna

Keywords: teonimlar, o‘rganish usullari, etimologik tahlil, semantik interpretatsiya, tarixiy kontekst, qiyosiy tahlil, funksional-stilistik tahlil.

---

Abstract

Ushbu tezisda o‘zbek tili teonimlarini o‘rganish usullari, ya'ni tilshunoslikdagi etimologik, semantik, tarixiy, qiyosiy va funksional-stilistik metodlari chuqur o‘rganiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, teonimlar atoqli otlar sifatida diniy tasavvurlarni aks ettiradi va polisemiya, sinonimiya kabi lisoniy xususiyatlarga ega. Ular o‘zbek tilida turkiy, forsiy va arabiy ta’sirlarning aralashmasi bo‘lib, madaniy almashinuv natijasida shakllangan va tilning semantik boyligini oshiradi. Teonimlar tilning diniy qatlamini boyitadi va lisoniy birlik sifatida antroponimlar bilan bog‘lanadi. Ushbu tadqiqot o‘zbek tilshunosligida teonimlarning o‘rganish usullarini taklif etadi, ularning etimologik ildizlari va fonetik moslashuvini o‘rganadi va kelgusidagi tadqiqotlar uchun asos yaratadi.

---

References

1. Snesarev G. S. O‘rta Osiyo xalqlarida islomdan oldingi e’tiqod qoldiqlari. – Toshkent, 1977.

2. Nuriddinova R. O‘zbek tilshunosligida teonimlar. – Toshkent, 2020.

3. Holbekova M. S. Teonimlarning tilshunoslik tadqiqi. – Toshkent, 2023.

4. Frog M. Teonimlarning onomastik maqomi. – Helsinki, 2021.

5. Schmitt R. Eroniy shaxs nomlari. – Tehran, 2011.

6. Ainiala T. va boshq. Fin onomastikasi. – Helsinki, 2016.

7. Urban G. Madaniy yondashuv. – Texas, 1991.

8. Siikala A. L. Mifologik tasvirlar. – Helsinki, 2002.

9. Kroskrity P. V. Til ideologiyalari. – Oxford, 2001.

10. Frog M. Madaniy amaliyotda mifologiya. – Folklore, 2015.