JADIDLAR: UYG‘ONISH DAVRINING MA’RIFATPARVAR SIYMOLARI

Akramjonova Muhlisa Ikromjon qizi

O'zbekiston Xalqaro Islomshunoslik akademiyasi

Keywords: Kalit so‘zlar: Jadidchilik, ma’rifat, milliy uyg‘onish, usuli jadid, ma’rifatparvarlik, ta’lim, Behbudiy, Fitrat, yangi maktab, matbuot, Turkiston.

---

Abstract

Anotatsiya: Ushbu maqolada jadidchilik harakatining tarixiy ildizlari, uning ijtimoiy, siyosiy va madaniy hayotdagi o‘rni, jadid ziyolilarning jamiyatni yangilashga bo‘lgan intilishi yoritilgan. Jadidlar tomonidan ilgari surilgan ta’lim-tarbiya, matbuot, adabiyot va ma’rifiy g‘oyalar bugungi kunda ham o‘z dolzarbligini yo‘qotmagan. Maqolada Mahmudxo‘ja Behbudiy, Fitrat, Munavvarqori Abdurashidxonov va boshqa jadidlarning ijtimoiy faolligi, ularning o‘zbek milliy uyg‘onishiga qo‘shgan hissasi ilmiy nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Jadidchilik – bu xalqni uyg‘otish, jaholatga qarshi kurash, yangi fikrlar sari intilish harakatidir.

---

References

1. Behbudiy, M. (1911). Padarkush. Samarqand.

2. Avloniy, A. (1913). Turkiy Guliston yoxud axloq. Toshkent.

3. Fitrat, A. (1923). O‘zbek adabiyoti namunalari. Buxoro.

4. Qodirov, B. (2002). Jadidchilik: tarix va taqdir. Toshkent: Fan.

5. Ziyodov, A. (1999). O‘zbek jadidchiligining tarixiy ildizlari. Toshkent: Sharq.

6. Karimov, I.A. (1997). Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. Toshkent: Ma’naviyat.

7. Mamatqulov, D. (2011). Jadidchilik va o‘zbek milliy uyg‘onish harakati. Toshkent: Universitet.

8. Karimov, H. (2015). Jadid adabiyoti: taraqqiyot manbai sifatida. O‘zbekiston Milliy kutubxonasi nashri.

9. Rasulov, M. (2020). Jadidchilik merosi va zamonaviylik. “Ilm-Ziyo” jurnali, №4.