O’zbek xonliklari va Usmonlilar imperiyasi orasidagi savdo-iatisodiy va diplomatik munosabatlar - Nurulloyev Shahriyor Shavkatovich (O‘RTA OSIYODA IJTIMOIY VA GUMANITAR TADQIQOTLAR, 2025)
Ushbu maqolada O‘zbekiston hududida mavjud bo‘lgan Buxoro, Xiva va Qo‘qon xonliklari bilan Usmonlilar imperiyasi o‘rtasidagi savdo-iqtisodiy va diplomatik munosabatlarning shakllanishi, rivojlanishi va o‘ziga xos xususiyatlari tarixiy asosda tahlil etilgan. XVI–XIX asrlar oralig‘ida mazkur ikki siyosiy tuzilma o‘rtasida o‘zaro diniy birdamlik, iqtisodiy manfaatlar va siyosiy ehtiyojlar negizida aloqalar mustahkamlangan. Maqolada Shayboniylar davridagi ilk diplomatik rishtalar, Usmonli sultonlari bilan o‘zbek xonlari o‘rtasidagi elchilik aloqalari, savdo karvonlari harakati va tovar almashinuvi, diniy va ma’naviy integratsiya masalalari chuqur yoritilgan. Xususan, Mahmudxo‘ja Behbudiy, Evliyo Chalabiy, Katib Chalabiy, Sh. Vamberi kabi tarixiy shaxslar va ularning yozma manbalari asosida bu munosabatlarning siyosiy va ma’naviy ahamiyati tahlil qilingan. Maqola shuningdek, Rossiya imperiyasining Markaziy Osiyodagi bosqinchiligi natijasida bu aloqalarning zaiflashuvi, lekin diniy-ruhiy birdamlikning davom etganligini ham ko‘rsatadi. O‘zaro munosabatlar islom olamidagi siyosiy-madaniy aloqalarni, xalqaro savdoning shakllanish jarayonini va musulmon jamiyatlararo birdamlikni chuqur anglashda muhim tarixiy manba sifatida baholanadi.