ADOQSIZ YO'L YOXUD BEHBUDIYNING BIRINCHI VA IKKINCHI SAYOHATLARINING SABAB VA NATIJALARI

Xudoyberdiyev Otabek Zafar o'g'li

O'zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi

Keywords: Kalit so‘zlar: Mahmudxo‘ja Behbudiy, haj safari, sayohat, jadidchilik, Istanbul, Hijoz, Boku, Islom dunyosi, modernizm, ma’rifat, uyg‘onish, ijtimoiy tafakkur, zamonaviy islohotlar.

---

Abstract

Anotatsiya:  Ushbu maqolada Mahmudxo‘ja Behbudiy hayotidagi birinchi (1899–1900) va ikkinchi (1903–1904) sayohatlarining sabablari, maqsadlari va ularning ijtimoiy-madaniy natijalari o‘rganiladi. Behbudiy ushbu safarlar davomida faqat diniy rasm-rusumlarni ado etish bilangina cheklanmay, balki musulmon dunyosidagi madaniy-ma’rifiy holatni ko‘zdan kechirgan, zamonaviy taraqqiyotning ildizlarini anglagan va bu asosda Turkiston jamiyatini uyg‘otishga harakat qilgan. Maqolada Behbudiyning safar taassurotlari, ulardan kelib chiqqan ma’rifiy g‘oyalari va ularning keyingi faoliyatiga ta’siri xolis tahlil etiladi.

---

References

1. Behbudiy M. Tanlangan asarlar. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa birlashmasi, 2011.

2. Abdurashidov N. Jadidchilik va jadid adabiyoti. – Toshkent: Fan, 2007.

3. Qosimova D. Behbudiyning ijtimoiy-falsafiy qarashlari. // “Ilm va hayot” jurnali, 2020, №4.

4. Islomov M. O‘zbek jadidlarining sayohatlari va ularning ma’naviy-ma’rifiy ahamiyati. – Samarqand: SamDU, 2019.

5. Axmedova M. Mahmudxo‘ja Behbudiy va Turkiston jadidchilik harakati. – Andijon: APU, 2021.

6. Ziyo.uz – Behbudiyga bag‘ishlangan maqolalar to‘plami. www.ziyo.uz

7. National Library of Uzbekistan – O‘zbekiston jadidlari arxivi va bibliografiyasi.