O’ZBEK ROMANCHILIGI TARIXIDA IJTIMOIY ONG VA TAFAKKUR EVOLYUTSIYASI - Saidova Madinabonu Abduhakim qizi (INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH, 2025)
Mazkur maqolada o‘zbek romanchiligi tarixiy taraqqiyotida ijtimoiy ong va tafakkur evolyutsiyasi jarayonlari tahlil qilinadi. XIX asr oxiri va XX asr boshlarida paydo bo‘lgan dastlabki romanlar xalqning ijtimoiy holatini, ongining uyg‘onishini va yangi dunyoqarashga intilishlarini badiiy ifoda etgan. Ayniqsa, jadid adabiyoti vakillari orqali o‘zbek romanchiligida milliy uyg‘onish, ma’rifatparvarlik va yangilanish g‘oyalari yetakchilik qilgan. Sovet davri romanlarida ijtimoiy ong marksistik mafkura asosida shakllangan bo‘lsa-da, keyinchalik mustaqillikdan so‘ng adabiy tafakkur va estetik qarashlarda sezilarli o‘zgarishlar yuz bergan. Maqolada turli davrlarga mansub romanlarda ijtimoiy ong va tafakkurning badiiy aks etishi, asosiy tendensiyalar, g‘oya va mazmun o‘zgarishlari tahliliy yondashuv asosida yoritiladi.