SUD-TIBBIYOTDA BARMOQ UCHIDAGI IZLAR ORQALI OTA-BOLA IDENTIFIKATSIYASI

Yusupov Murodjan Axmedjanovich

Toshkent Tibbiyot akademiyasi Urganch filiali

Keywords: sud-tibbiyot, dermatoglifika, barmoq izi, distal falanga, otalik tahlili, identifikatsiya, genetik meros.

---

Abstract

Mazkur maqolada sud-tibbiyot amaliyotida barmoq uchidagi dermatoglifik izlar yordamida ota-bola identifikatsiyasini aniqlashning ilmiy va amaliy asoslari tahlil qilinadi. Barmoq izlarining genetik merosiyligi, irsiy uzatilish qonuniyatlari hamda ularni statistik solishtirish usullari yoritilgan. Shuningdek, zamonaviy raqamli texnologiyalar va sun’iy intellekt tizimlarining dermatoglifik tahlilda qo‘llanilishi, otalikni aniqlashdagi aniqlik darajasi va sud-ekspertiza jarayonlaridagi roli haqida ma’lumot berilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, barmoq uchidagi izlar inson genetik strukturasi bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, ular biologik qarindoshlikni isbotlashda muhim dalil sifatida xizmat qiladi.

---

References

1. Cummins, H., & Midlo, C. (1961). Finger Prints, Palms, and Soles: An Introduction to Dermatoglyphics. New York: Dover Publications.

— Klassik manba bo‘lib, barmoq izlarining morfologiyasi va genetik asoslari haqida asosiy nazariy bilimlarni beradi.

2. Schaumann, B., & Alter, M. (1976). Dermatoglyphics in Medical Disorders. Springer-Verlag, New York.

— Tibbiy kasalliklar bilan bog‘liq dermatoglifik o‘zgarishlar tahlili, genetik kasalliklar bilan aloqadorlik.

3. Babler, W. J. (1991). “Embryologic development of epidermal ridges and their configurations.” Birth Defects Original Article Series, 27(2), 95–112.

— Epidermal burmalarning homilalik davridagi rivojlanish bosqichlarini o‘rganadi.

4. Loesch, D. Z. (2022). Recent Advances in Dermatoglyphic Genetics. Human Biology Review, 12(3), 215–233.

— Zamonaviy genetik yondashuvlar asosida dermatoglifik ko‘rsatkichlarning o‘zgaruvchanligi va irsiylik tahlili.

5. Kim, S. H., Lee, J. Y., & Park, H. (2023). “Machine learning analysis of dermatoglyphic patterns for paternity testing.” Forensic Science International: Genetics, 67(4), 102–115.

— Sun’iy intellekt asosida otalikni aniqlashda dermatoglifik tahlilning qo‘llanishini yoritadi.

6. Saukko, P., & Knight, B. (2016). Knight’s Forensic Pathology. CRC Press, London.

— Sud-tibbiyotda identifikatsiya usullari, shu jumladan barmoq izlari va DNK tahlili haqida zamonaviy yondashuvlar.

7. Moenssens, A. A., & Inbau, F. E. (2001). Scientific Evidence in Civil and Criminal Cases. Foundation Press, New York.

— Sud amaliyotida barmoq izlarining daliliy kuchi va huquqiy asoslarini yoritadi.