Nafas yetishmovchiligi: Patofiziologiyasi va klinik ko‘rinishlari

Ma'murova Marjona Ulug'bek qizi

Keywords: Kalit so’zlar: nafas yetishmovchiligi, gipoksemiya, giperkapniya, hipoventilyatsiya, ventilyatsiya-perfuziya nomutanosibligi, diffuziya buzilishi, shuntlash, arterial qon gazlari, sun’iy ventilyatsiya, kislorodoterapiya.

---

Abstract

Annotatsiya: Ushbu maqolada nafas yetishmovchiligi sindromining patofiziologik asoslari, klinik shakllari va namoyon bo‘lish xususiyatlari tahlil qilinadi. Nafas yetishmovchiligi nafas tizimi orqali gazlar almashinuvi yetarli darajada amalga oshirilmasligi natijasida vujudga keladi. Maqolada hipoventilyatsiya, ventilyatsiya-perfuziya nomutanosibligi, diffuziya buzilishi va shuntlash kabi asosiy mexanizmlar ilmiy asoslangan tarzda bayon etilgan. Bundan tashqari, ushbu holatning o‘tkir va surunkali shakllari klinik ko‘rinishlari, tashxis usullari va davolash yondashuvlari bilan birgalikda yoritilgan. Gipoksemiya va giperkapniya bilan kechuvchi bu sindrom turli etiologik omillar bilan bog‘liq bo‘lib, uning kompleks klinik bahosi va differensial tashxisi kasallik oqibatlarini kamaytirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Nafas yetishmovchiligining davosi shoshilinch tibbiy yordam choralarini o‘z ichiga olgan holda, sabablarga yo‘naltirilgan individual yondashuvlarni ham talab qiladi.

---

References

1. Guyton A.C., Hall J.E. Inson fiziologiyasi asoslari, Toshkent: Tibbiyot nashriyoti, 2020.

2. West J.B. Respiratory Physiology: The Essentials, 10th Edition, Lippincott Williams & Wilkins, 2016.

3. Murray J.F., Nadel J.A. Textbook of Respiratory Medicine, 6th Edition, Elsevier, 2016.

4. Robbins S.L., Cotran R.S. Pathologic Basis of Disease, 10th Edition, Elsevier, 2020.

5. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. Pulmonologiya bo‘yicha klinik protokollar, Toshkent, 2021.

6. Tobin M.J. Principles and Practice of Mechanical Ventilation, 3rd Edition, McGraw-Hill, 2013.

7. Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD). Global Strategy for the Diagnosis, Management, and Prevention of COPD, 2023 Update.