"REABILITATSIYA HUQUQI: AYBSIZ DEB TOPILGAN SHAXSNING SHA’NI VA QADR-QIMMATINI TIKLASH MUAMMOLARI"
ISKANDAROVA KAMOLOTXON
Keywords: Kalit so‘zlar: reabilitatsiya huquqi, aybsiz deb topilgan shaxs, sha’n va qadr-qimmat, huquqiy muammolar, psixologik muammolar, jinoyat huquqi, ijtimoiy reabilitatsiya, qonunchilik.
Abstract
Annotatsiya:Mazkur maqolada reabilitatsiya huquqi, ayniqsa aybsiz deb topilgan shaxslarning sha’ni va qadr-qimmatini tiklash jarayoni tahlil qilinadi. O‘zbekiston Respublikasida reabilitatsiya qonunchiligi doirasida shaxslarning jinoyatga aloqador bo‘lmagan holda jamiyatda o‘z o‘rnini tiklash, jamiyatga qaytishdagi qiyinchiliklar va mavjud muammolar o‘rganiladi. Maqolada shuningdek, aybsiz deb topilgan shaxslarning qadr-qimmatini tiklashda yuzaga keladigan huquqiy va psixologik muammolar, shaxsiy, oilaviy va ijtimoiy faktorlar hamda bunday jarayonlarning samarali amalga oshirilishidagi eng yaxshi amaliyotlar ko‘rib chiqiladi. Mualliflar, shuningdek, reabilitatsiya huquqini amalga oshirishda mavjud qonunchilikdagi bo‘shliqlarni bartaraf etish, shuningdek, jamiyatda reabilitatsiya jarayoniga salbiy ta’sir ko‘rsatadigan stereotiplarni yengish zarurligini ta’kidlaydi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat Kodeksi (2021) - Bu huquqiy hujjat reabilitatsiya huquqi va aybsiz deb topilgan shaxslarning huquqlarini qayta tiklashga oid muhim me’yorlarni o‘z ichiga oladi. Ushbu qonunda reabilitatsiya jarayonining asosiy tamoyillari va shaxslarning jinoyatga aloqasi yo‘qligi tasdiqlanganidan so‘ng qanday huquqiy yordamlar ko‘rsatilishi belgilangan.
2. O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksi (2021) - Jinoyat protsessual jarayonlarda aybsiz deb topilgan shaxslarni reabilitatsiya qilish va ularning huquqlarini tiklashga doir tartiblar bayon etilgan.
3. Barrett, M. & McNamara, L. (2018). "Rehabilitation and Reintegration of Ex-Offenders". - Ushbu kitobda jinoyatga aloqasi bo‘lmagan shaxslarni reabilitatsiya qilish jarayonida uchraydigan psixologik va ijtimoiy to‘siqlar va ularni bartaraf etish usullari batafsil tahlil qilingan.
4. Shneidman, E. S. (2000). "The Psychology of Reentry: A Study of the Ex-Offender's Transition". - Ushbu asar reabilitatsiya jarayonida aybsiz deb topilgan shaxslarning psixologik holatini o‘rganadi. Muallif, shuningdek, reabilitatsiya jarayonidagi muvaffaqiyatga erishish uchun psixologik yordamning ahamiyatini ta’kidlaydi.
5. Finkelhor, D., & Ormrod, R. (2000). "The Impact of Criminal Justice System on the Rehabilitation Process". - Ushbu ishda jinoyat huquqini buzgan shaxslarni jamiyatga qayta tiklash va ularning reabilitatsiyasida davlat va jamiyatning rolini tahlil qilgan.
