"Voyaga yetmaganlar tomonidan sodir etilgan jinoyatlarga yondashuv: jazomi yoki tarbiya?"

ISKANDAROVA KAMOLOTXON

Keywords: Kalit so‘zlar: voyaga yetmaganlar, jinoyat, jazolash, tarbiya, reabilitatsiya, huquqiy javobgarlik, psixologik yondashuv.

---

Abstract

Annotatsiya: Mazkur maqola, voyaga yetmaganlar tomonidan sodir etilgan jinoyatlarga yondashuvni tahlil qiladi. Uzoq yillar davomida voyaga yetmagan shaxslar tomonidan amalga oshirilgan jinoyatlar turli yondashuvlar bilan muhokama qilinib kelgan: ba’zi hollarda ularni jazolash zarurati, boshqalarida esa tarbiyaviy va reabilitatsiyaviy yondashuvlar qo‘llaniladi. Maqolada bu ikki yondashuv o‘rtasidagi farqlar, ularning huquqiy va ijtimoiy jihatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, voyaga yetmaganlarning jinoyatga aloqadorligi masalasidagi psixologik, ijtimoiy va iqtisodiy faktorlar, jinoyatning oldini olish va aybdorlarni to‘g‘ri tarbiyalash usullari ham ko‘rib chiqiladi. Maqola, jazolash va tarbiya jarayonlarining samarasini taqqoslab, reabilitatsiya, ijtimoiy integratsiya va reabilitatsiya choralariga oid tavsiyalarni taqdim etadi.

---

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat Kodeksi (2021). – O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi, voyaga yetmaganlar tomonidan sodir etilgan jinoyatlar bo‘yicha huquqiy normalarni belgilab beradi. Kodeksda jinoyatning og‘irligi, voyaga yetmagan shaxsning yoshi va aybdorlik darajasi hisobga olinadi. Ushbu huquqiy me’yorlar jinoyatga yondashishda huquqiy asos sifatida xizmat qiladi.

2. O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat-protsessual kodeksi (2021). – Jinoyat protsessual kodeksi, voyaga yetmaganlarga nisbatan sud jarayonlarini olib borishda, ularning huquqlarini himoya qilishga qaratilgan me’yorlarni belgilaydi. Jinoyat protsessida yoshlarning qonuniy manfaatlarini himoya qilish muhim o‘rin tutadi.

3. Zvonareva, E. A. (2017). "The Problem of Juvenile Crime and the Legal System: A Comparative Study." – Ushbu kitobda voyaga yetmaganlar tomonidan sodir etilgan jinoyatlar va ularga nisbatan yuritilayotgan huquqiy yondashuvlar tahlil qilinadi. Muallif, ijtimoiy va psixologik aspektlarni hisobga olgan holda, jazolash va tarbiya yondashuvlarining o‘zaro bog‘liqligini o‘rgangan.

4. Hayward, D., & Carroll, R. (2016). "Juvenile Delinquency: A Social Psychological Approach." – Ushbu asar, voyaga yetmaganlar jinoyatining ijtimoiy va psixologik sabablari haqida gapiradi. Tarbiya yondashuvining samaradorligini tushuntirishda, psixologik yondashuvlar va reabilitatsiya tizimlarining roli ko‘rib chiqilgan.