JADIDCHILIK HARAKATI: MILLIY UYG‘ONISH VA MA’NAVIY YUKSALISH YO‘LI

Akramjonova Muhlisa Ikromjon qizi

O'zbekiston Xalqaro Islomshunoslik akademiyasi

Keywords: Kalit so‘zlar: Jadidchilik, ma’rifatparvarlik, usuli jadid, milliy uyg‘onish, matbuot, jadid maktablari, Behbudiy, Avloniy, Fitrat, Cho‘lpon, tarixiy meros.

---

Abstract

Anotatsiya: Ushbu maqolada XIX asr oxiri va XX asr boshlarida shakllangan jadidchilik harakatining vujudga kelish sabablari, asosiy maqsadlari va uning o‘zbek xalqi ma’naviy-ma’rifiy hayotidagi o‘rni tahlil etilgan. Jadid ziyolilarning ta’lim-tarbiya, matbuot, adabiyot va siyosiy sohalarda olib borgan islohotlari, ularning mustamlaka zulmiga qarshi fikriy va ma’naviy kurashi yoritiladi. Maqolada Mahmudxo‘ja Behbudiy, Munavvar qori Abdurashidxonov, Abdulla Avloniy, Cho‘lpon, Fitrat kabi jadidlarning ijodi va ijtimoiy-siyosiy faoliyati asosida ularning milliy uyg‘onishdagi roli ochib beriladi. Shuningdek, jadidchilik merosining bugungi kundagi dolzarbligi ham tahlil qilingan.

---

References

1. Behbudiy M. Padarkush. Toshkent: Adabiyot nashriyoti, 1913.

2. Avloniy A. Turkiy Guliston yoxud axloq. Toshkent: Fan, 1992.

3. Fitrat A. O‘zbek adabiyoti tarixi. Toshkent: Ma’naviyat, 1995.

4. Cho‘lpon A. Kecha va kunduz. Toshkent: Sharq, 1991.

5. Karimov I. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. Toshkent: Ma’naviyat, 2008.

6. G‘aniyeva N. Jadidchilik: tarix, g‘oya va ijod. Toshkent: O‘zRFA, 2014.

7. Rashidov F. Jadidlar merosi va zamonaviylik. Toshkent: Ma’rifat, 2019.

8. Ziyo N. O‘zbek madaniyati va jadidchilik harakati. Samarqand: Imkon, 2016.