O'ZBEK ROMANCHILIGI TARIXIDA IJTIMOIY ONG VA TAFAKKUR EVOLYUTSIYASI

Saidova Madinabonu Abduhakim qizi

Toshkent xalqaro moliyaviy boshqaruv va texnologiyalar universiteti

Keywords: O‘zbek romanchiligi, ijtimoiy ong, tafakkur evolyutsiyasi, jadid adabiyoti, realizm, tarixiy roman, mustaqillik davri adabiyoti, adabiy jarayon, badiiy tafakkur, estetik qarashlar

---

Abstract

Mazkur maqolada o‘zbek romanchiligi tarixiy taraqqiyotida ijtimoiy ong va tafakkur evolyutsiyasi jarayonlari tahlil qilinadi. XIX asr oxiri va XX asr boshlarida paydo bo‘lgan dastlabki romanlar xalqning ijtimoiy holatini, ongining uyg‘onishini va yangi dunyoqarashga intilishlarini badiiy ifoda etgan. Ayniqsa, jadid adabiyoti vakillari orqali o‘zbek romanchiligida milliy uyg‘onish, ma’rifatparvarlik va yangilanish g‘oyalari yetakchilik qilgan. Sovet davri romanlarida ijtimoiy ong marksistik mafkura asosida shakllangan bo‘lsa-da, keyinchalik mustaqillikdan so‘ng adabiy tafakkur va estetik qarashlarda sezilarli o‘zgarishlar yuz bergan. Maqolada turli davrlarga mansub romanlarda ijtimoiy ong va tafakkurning badiiy aks etishi, asosiy tendensiyalar, g‘oya va mazmun o‘zgarishlari tahliliy yondashuv asosida yoritiladi.

---

References

1. Qodiriy A. — O‘tkan kunlar, Toshkent: G‘. G‘ulom nomidagi Adabiyot nashriyoti, 2020.

2. Cho‘lpon A. — Kecha va kunduz, Toshkent: O‘zbekiston, 2019.

3. Oybek — Qutlug‘ qon, Toshkent: O‘zFAN, 2005.

4. Rajabov A. — O‘zbek romanchiligi taraqqiyoti, Toshkent: TDPU, 2017.

5. Jo‘rayev S. — Milliy uyg‘onish va jadid adabiyoti, Samarqand: SamDU, 2018.

6. Xolmatova N. — Adabiy tafakkur evolyutsiyasi, Buxoro: BDU, 2022.

7. Do‘stmuhammad X. — Adabiyot va tafakkur, Toshkent: Yangi asr avlodi, 2021.

8. A’zam E. — Yolg‘iz yulduz, Toshkent: G‘afur G‘ulom, 2020.

9. Karimov I. — Milliy istiqlol g‘oyasi va adabiyot, Toshkent: O‘zbekiston, 2000.

10. www.kitob.uz – O‘zbek romanchiligi va yozuvchilari haqidagi elektron resurslar.