Ўзбекистондаги Театрлар тарихи( Фарғона водийси мисолида)

Жавлонбек Абдураҳимов

Keywords: Фарғона водийси, театр тарихи, совет даври, ижтимоий-маънавий ҳаёт, маданият, драматургия, ижодий фаолият, миллий анъаналар, саҳна санъати.

---

Abstract

Мазкур мақолада 1920–1990 йиллардаги совет даврида Фарғона водийси театрларининг жамиятнинг ижтимоий-маънавий ҳаётида тутган ўрни ва таъсири таҳлил қилинади. Театр санъати орқали халқ онгида ғоявий-тарбиявий қарашларни шакллантириш, маданий савияни ошириш ва миллий ўзликни сақлаш жараёнлари тарихий манбалар ҳамда архив материаллари асосида ёритилади. Шунингдек, Фарғона, Андижон ва Наманган театрларининг ташкил топиши, уларнинг ижодий фаолияти, репертуар сиёсати ва жамоатчилик билан ўзаро муносабатлари очиб берилган. Мақолада совет идеологиясининг театр санъатига кўрсатган таъсири, ижодий эркинлик масалалари ҳамда минтақадаги театрларнинг миллий драматургия ривожига қўшган ҳиссаси илмий таҳлил этилган.

---

References

1. Ҳамза Ҳ. Асарлар тўплами. — Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти, 1979. — 412 б.

2. Қаҳҳор А. Танланган асарлар. — Тошкент: Шарқ, 1986. — 368 б.

3. Рўзиев Ҳ. Ўзбекистон театр санъати тарихи. — Тошкент: Фан, 1999. — 254 б.

4. Ёдгорова Н. Фарғона вилояти театрларининг шаклланиши ва ривожланиш босқичлари. // Санъатшунослик илмий журнали. — 2015. — №3. — Б. 45–52.

5. Каримова М. Совет даврида Ўзбекистон театрлари ижтимоий ҳаётда. — Тошкент: Академнашр, 2018. — 192 б.

6. Ўзбекистон Миллий энциклопедияси. 12 жилдлик. — Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси давлат илмий нашриёти, 2004. — 7-жилд. — Б. 231–235.

7. Турсунов И. Миллий театр санъатида анъана ва замонавийлик муаммолари. — Тошкент: Санъат, 2012. — 176 б.

8. Алиева С. Фарғона водийсида театр фаолиятининг ижтимоий-маънавий аҳамияти. // Маданият ва жамият. — 2020. — №4. — Б. 83–90.

9. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Маданият ва санъатни ривожлантириш агентлиги ҳисоботи. — Тошкент, 2022. — 54 б.

10. UNESCO. Theatre and Cultural Identity in Central Asia: Uzbekistan’s Experience. — Paris: UNESCO Publishing, 2019. — 142 p.

11. Abdurakhmanov A. The Development of Modern Uzbek Theatre and Its Regional Features. — Tashkent: Uzbekistan Academy of Arts Press, 2021. — 208 p.

12. Rashidov D. Theatre and Society in Soviet Central Asia. — Moscow: Nauka, 1985. — 256 p.

13. Karimov Sh. Ferghana Valley Cultural Heritage and Performing Arts. — Tashkent: Culture Press, 2017. — 198 p.

14. Rahimova D. The Role of Theatres in the Spiritual Revival of Uzbekistan. // Journal of Uzbek Cultural Studies. — 2022. — Vol. 4(2). — P. 66–74.

15. O‘zbekiston Respublikasi Маданият вазирлиги. Театр фаолиятини ривожлантириш дастури (2017–2025 йиллар). — Тошкент, 2017. — 37 б.