AJRASHGAN OILA VAKILLARI О‘RTASIDA NIKOHDAN AJRALISH SABABLARINING ILMIY TAHLILI VA AJRALISH DARAJASINI KAMAYTIRISH CHORALARI

Jaxongir Rustamov

Oila va gender ilmiy-tadqiqot instituti bo‘lim boshlig‘i, sotsiologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)

Keywords: nikohdan ajralish, ajrim sabablari, oilaviy nizolar, psixologik oqibatlar, ijtimoiy ta’sir, iqtisodiy omillar, sotsiologik tadqiqot, oilaga tayyorgarlik, ajrimni oldini olish, tavsiyalar.


Abstract

Ushbu maqolada O‘zbekistonda nikohdan ajralish holatlarining ko‘payish tendensiyasi, ularning asosiy sabablari hamda oilaga va jamiyatga ko‘rsatadigan oqibatlari ilmiy tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida 2025 yil boshida mamlakatning 9 hududida ajrashgan oilalar vakillaridan iborat 311 nafar respondent bilan so‘rov o‘tkazilib, ajrimga olib keluvchi omillar statistik va sotsiologik usullar yordamida o‘rganildi. Maqolada olingan natijalar avvalgi tadqiqotlar va xorijiy tajribalar bilan taqqoslanib, nikoh barqarorligini oshirishga qaratilgan kompleks chora-tadbirlar taklif etilgan.


References

1. Акрамова Ф. Оилада шахслараро муносабатларнинг оила мустаҳкамлигига таъсири масалалари. Монография. – Тошкент: “Lesson-press”, 2021. – 124 б.

2. Тожиева Ш., Юлдашев М. Оила институти ва унинг ижтимоий барқарорликдаги ўрни. – Тошкент: “Iqtisod-Moliya”, 2022. – 186 б.

3. Inglehart R. Culture Shift in Advanced Industrial Society. – Princeton: Princeton University Press, 1990. – 484 p.

4. Goode W. J. World Revolution and Family Patterns. – New York: Free Press, 1963. – 412 p.

5. Cherlin A. J. The Marriage-Go-Round: The State of Marriage and the Family in America Today. – New York: Vintage, 2012. – 271 p.

6. Journal of Positive School Psychology. Socio-psychological factors of divorce in modern societies. – 2023.

7. ResearchGate. Determinants of Divorce: Comparative Study in Developing Countries. – 2022.

8. International Journal of Academic Research (IJAR). Divorce Rates and Family Transformation in Asia. – 2021.

9. Statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston Respublikasida nikoh va ajralishlar statistik to‘plami (2021–2024). – Toshkent, 2025.

10. O‘zbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi. Oila barqarorligi bo‘yicha hisobot. – Toshkent, 2024.

11. Isakova N., Tilavoldiyeva M. O‘zbekistonda oilaviy qadriyatlar transformatsiyasi. – Toshkent: “Fan va Taraqqiyot”, 2025.

12. World Bank. World Development Indicators: Marriage and Divorce Trends. – Washington D.C., 2023.

13. United Nations. Demographic Yearbook 2023: Family and Household Characteristics. – New York: UN Publications, 2023.

14. Familydivorcelaw.com. Divorce statistics in European countries: Cultural and legal perspectives. – 2024.

15. Sociostudies.org. Family values and globalization impact on marriage stability in Muslim societies. – 2022.