ONADAGI SURUNKALI BUYRAK YETISHMOVCHILIGI SHAROITIDA AVLODLAR NAYSIMON SUYAKLARINING POSTNATAL MORFOGENEZI
Mavlonov Otabek Murodillayevich
Urganch davlat tibbiyot instituti, mustaqil izlanuvchi
Baykabilova Gulruxsor Xayrullayevna
Xalqaro kimyo universiteti stomatologiya fakulteri talabasi
Keywords: surunkali buyrak yetishmovchiligi, ona organizmi, avlod, naysimon suyaklar, postnatal morfogenez, endoxondral suyaklanish, o‘sish plastinkasi, xondrotsit, osteogenez, mineralizatsiya.
Abstract
Ushbu maqolada onadagi surunkali buyrak yetishmovchiligi sharoitida avlodlar naysimon suyaklarining tug‘ilgandan keyingi shakllanishini o‘rganishning morfologik va patogenetik asoslari tahlil qilinadi. Naysimon suyaklarning postnatal rivojlanishi o‘sish plastinkasidagi xondrotsitlar proliferatsiyasi va differensiyalanishi, endoxondral suyaklanish, suyak matriksining mineralizatsiyasi hamda suyak to‘qimasining qayta tuzilishi bilan bog‘liq holda yoritiladi. Onadagi buyrak faoliyati buzilishining avlod skeletiga ehtimoliy ta’siri mineral almashinuv, homila rivojlanishi va tug‘ilgandan keyingi o‘sish sharoitlari doirasida muhokama qilinadi. Mavjud dalillar onadagi buyrak kasalligi bilan bog‘liq perinatal xavflarni ko‘rsatsa-da, avlod naysimon suyaklaridagi muayyan postnatal o‘zgarishlarni ushbu holatning bevosita oqibati sifatida baholash uchun maxsus morfologik tadqiqotlar zarurligi asoslanadi. Mazkur yo‘nalishda gistologik, morfometrik, biokimyoviy va mikrostrukturaviy tekshiruvlarni birlashtirishning ilmiy ahamiyati ochib beriladi.
References
1. Ritz E., Krempien B., Klefisch G., Ritter T., Krause E. Fetal development in experimental uremia. Virchows Archiv A, Pathological Anatomy and Histology. 1977;376(2):145–157. DOI: 10.1007/BF00432585.
2. Long F., Ornitz D.M. Development of the endochondral skeleton. Cold Spring Harbor Perspectives in Biology. 2013;5(1):a008334. DOI: 10.1101/cshperspect.a008334.
3. Kidney Disease: Improving Global Outcomes CKD-MBD Update Work Group. KDIGO 2017 Clinical Practice Guideline Update for the Diagnosis, Evaluation, Prevention, and Treatment of Chronic Kidney Disease–Mineral and Bone Disorder. Kidney International Supplements. 2017;7:1–59.
4. Maternal Adenine-Induced Chronic Kidney Disease Programs Hypertension in Adult Male Rat Offspring: Implications of Nitric Oxide and Gut Microbiome Derived Metabolites. 2020.
5. A Systematic Review and Meta-Analysis of Outcomes of Pregnancy in CKD and CKD Outcomes in Pregnancy. 2015.
6. Adverse pregnancy outcomes in pregnant women with chronic kidney disease: A systematic review and meta-analysis. 2024.