BMT tomonidan inson ekologik huquqlarining e`tirof etilishi bosqichlari

Umida Umarova

Toshkent davlat yuridik universiteti magistranti

Keywords: BMT, ekologik huquqlar, Stokgolm deklaratsiyasi, barqaror rivojlanish, Brundtland hisoboti, Rio deklaratsiyasi, Agenda 21, avlodlararo adolat, ehtiyotkorlik tamoyili, ifloslantiruvchi to‘laydi.


Abstract

Annotatsiya: Mazkur maqolada Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) tizimida atrof-muhit bo‘yicha inson huquqlari shakllanishining tarixiy-huquqiy bosqichlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda  Ikkinchi jahon urushidan keyingi global ekologik vaziyat, 1972-yilgi Stokgolm konferensiyasi, 1982-yilgi Tabiatning Butunjahon Xartiyasi hamda 1987-yilgi Brundtland komissiyasi hisobotining barqaror rivojlanish doktrinasidagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, 1992-yilgi Rio-de-Janeyro deklaratsiyasi va "Agenda 21" strategiyasining ekologik huquqlarni inson huquqlari tizimiga integratsiya qilishdagi ahamiyati ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Maqola yakunida xalqaro ekologik standartlarning milliy qonunchilikni modernizatsiya qilishdagi doktrinal ahamiyati yuzasidan xulosalar keltirilgan.


References

1. Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi. (1948). – [Elektron resurs]: https://lex.uz/docs/-7338189 (Murojaat sanasi: 26.04.2026).

2. Iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlar to‘g‘risida xalqaro pakt. (1966). – [Elektron resurs]: https://lex.uz/uz/docs/-2686000 (Murojaat sanasi: 26.04.2026).

3. Declaration of the United Nations Conference on the Human Environment (Stockholm Declaration). (1972). – [Online resource]: https://legal.un.org/avl/ha/dunche/dunche.html

4. World Charter for Nature. UN General Assembly Resolution 37/7. (1982). – [Online resource]: https://digitallibrary.un.org/record/39295

5. Report of the World Commission on Environment and Development: Our Common Future (Brundtland Report). (1987). – [Online resource]: https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/5987our-common-future.pdf

6. Rio Declaration on Environment and Development. (1992). – [Online resource]: https://sdgs.un.org/sites/default/files/documents/1709riodeclarationeng.pdf

7. Agenda 21: United Nations Conference on Environment & Development. (1992). – [Online resource]: https://sustainabledevelopment.un.org/outcomedocuments/agenda21

8. Amrullayevich A. M. Ikkinchi jahon urushidan keyingi global siyosiy tartib va uning xususiyatlari // Shokh Library. – 2026. – Т. 1. – №. 1. – [Elektron resurs]: http://www.wosjournals.com/index.php/shokh/article/view/10856

9. Xalimjon o‘g‘li I. S. Davlat iqtisodiy xavfsizligining global ekologik omillari // Innovation Science and Technology. – 2025. – Т. 1. – №. 9. – С. 78-82. – [Elektron resurs]: https://ist-journal.uz/index.php/IST/article/download/254/226

10. ‘Only One Earth’: Environmental Perceptions and Policies before the Stockholm Conference, 1968–1972 // Journal of Global History. – Cambridge University Press. – [Online resource]: https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-global-history/article/only-one-earth-environmental-perceptions-and-policies-before-the-stockholm-conference-19681972/3DF642E397EC69DADA23C20B35C6DDE2