KREATIV FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISHNING MODELLARI VA NAZARIYALARINING XILMA-XILLIGI.
Xamrayeva Nazira Ravshanovna
JDPU o’qituvchisi
Keywords: Kalit so'zlar: kreativ fikrlash, divergent fikrlash, lateral fikrlash, kreativlik modellari, innovatsion pedagogika, psixologik nazariyalar, tizim yondashuvi, ilhom jarayoni.
Abstract
Annotatsiya: Kreativ fikrlash zamonaviy ta'lim, ilm-fan va innovatsion rivojlanishning asosiy poydevorlaridan biri sifatida keng o'rganilayotgan psixologik hodisa hisoblanadi. Ushbu maqolada kreativlikni rivojlantirishga oid ilmiy yondashuvlarning nazariy xilma-xilligi tahlil qilinadi va turli modellarning o'ziga xos xususiyatlari, qo'llash sohalari hamda o'zaro bog'liqligi muhokama qilinadi. Tadqiqot natijasida kreativ fikrlashni rivojlantirishda yagona universal model mavjud emasligi, balki har bir nazariyaning ma'lum kontekst va maqsadlarga mos kelishi aniqlandi. Integratsion yondashuv asosida kreativ fikrlashni rivojlantirish strategiyalarini shakllantirish orqali ta'lim muassasalari va tashkilotlarda innovatsion potensialni oshirish imkoniyatlari ko'rib chiqildi. Maqola kreativlik nazariyalari sohasidagi ilmiy adabiyotga asoslanib, original tahlil va xulosa berishga qaratilgan bo'lib, amaliy qo'llash uchun yo'naltiruvchi tavsiyalar ishlab chiqilgan.
References
1. Amabile, T. M. (1996). Creativity in context: Update to the social psychology of creativity. Westview Press.
2. Beghetto, R. A., & Kaufman, J. C. (2014). Classroom contexts for creativity. European Journal of Education, 49(3), 361–373. https://doi.org/10.1111/ejed.12087
3. Csikszentmihalyi, M. (1996). Creativity: Flow and the psychology of discovery and invention. HarperCollins.
4. De Bono, E. (1970). Lateral thinking: Creativity step by step. Harper & Row.
5. Finke, R. A., Ward, T. B., & Smith, S. M. (1992). Creative cognition: Theory, research, and applications. MIT Press.
6. Glăveanu, V. P. (2018). The possible as a central concept in creativity research. Creativity. Theories – Research – Applications, 5(1), 5–15. https://doi.org/10.2478/ctra-2018-0001
7. Guilford, J. P. (1967). The nature of human intelligence. McGraw-Hill.
8. Isaksen, S. G., & Treffinger, D. J. (2004). Celebrating 50 years of reflective practice: Versions of the creative problem solving process. Creativity Press.
9. Kaufman, J. C., & Sternberg, R. J. (Eds.). (2019). The Cambridge handbook of creativity (2nd ed.). Cambridge University Press.
10. Mednick, S. A. (1962). The associative basis of the creative process. Psychological Review, 69(3), 220–232. https://doi.org/10.1037/h0048850
11. Sawyer, R. K. (2012). Explaining creativity: The science of human innovation (2nd ed.). Oxford University Press.
12. Sternberg, R. J. (1999). A propulsion model of creative contributions. Review of General Psychology, 3(2), 83–100. https://doi.org/10.1037/1089-2680.3.2.83
13. Torrance, E. P. (1974). Torrance Tests of Creative Thinking: Norms-technical manual. Scholastic Testing Service.