Xorazm viloyatida yetishtiriladigan danak mevali ekinlarning zararkunandalariga qarshi biologik va kimyoviy vositalarni samaradorligini õrganish

Yõldoshboyeva Jayrona Murod qizi

Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat universiteti Ósimliklar himoyasi va karantini yõnalishi 251-guruh magistranti

Keywords: Xorazm viloyati, danak mevali ekinlar, zararkunandalar, biologik kurash, kimyoviy vositalar, samaradorlik, o'rik, shaftoli, olxo'ri, gilos, integratsiyalashgan himoya.

---

Abstract

Xorazm viloyati O'zbekistonning shimoli-g'arbiy qismida joylashgan bo'lib, qishloq xo'jaligi rivojlangan hudud hisoblanadi. Bu yerda danak mevali ekinlar, xususan, o'rik, shaftoli, olxo'ri va gilos keng tarqalgan. Ushbu ekinlarning hosildorligiga zararkunandalar katta zarar yetkazadi. Maqolada Xorazm viloyatida yetishtiriladigan danak mevali ekinlarning asosiy zararkunandalarini aniqlash, ularga qarshi biologik (masalan, foydali hasharotlar va mikrobiologik preparatlar) va kimyoviy vositalarning samaradorligini o'rganish masalalari ko'rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, biologik usullar ekologik jihatdan xavfsizroq bo'lsa-da, kimyoviy vositalar tezroq ta'sir etadi, ammo ularni integratsiyalash orqali optimal natijaga erishish mumkin. O'rganish Xorazm viloyatining iqlimiy sharoitlarini hisobga olgan holda olib borilgan dala tajribalari va laboratoriya tahlillariga asoslangan. Ushbu ish qishloq xo'jaligi mutaxassislariga zararkunandalarga qarshi kurashda samarali strategiyalarni taklif etadi.

 

---

References

1. Fayzullayev B., Anvarova M. Olxo'ri navlarining zararkunandalariga qarshi kimyoviy preparatlarning biologik samaradorligi. Agrokimyo jurnali, 2023, bet. 45-52.

2. Abdullayev A. Meva ekinlari biologiyasi. Toshkent: Fan, 2020, bet. 120-135.

3. Charshanbiev U. Lalmi dehqonchilik. ResearchGate, 2022, bet. 78-90.

4. Norimova G. O'simliklar va zararkunandalar. Toshkent: Veterinriya nashriyoti, 2024, bet. 200-215.

5. Xamdamov I. Respublika konferensiyasi materiallari. Toshkent: O'zbekiston Milliy universiteti, 2023, bet. 150-160.

6. Abdurahmonov S. Mevachilik asoslari. Guliston: Portal guldu, 2019, bet. 89-102.

7. Qarshiyev F. Agro kimyo himoya va o'simliklar karantini. Toshkent: TDAU, 2025, bet. 300-320.

8. FAO. Organic agriculture in Uzbekistan. Ro'm: FAO, 2018, bet. 50-65.

9. World Bank. Uzbekistan's horticultural sector. Washington: World Bank, 2014, bet. 40-55.

10. CGIAR. CGIAR in Uzbekistan. CGIAR, 2020, bet. 100-110.