TIKUV KORXONALARIDA AVTOMATLASHTIRILGAN BOSHQARUV DASTURLARI TAHLILI

Fozilova Muhlisaxon Shukrullo qizi

Farg‘ona Davlat texnika unversiteti, M43-25 guruh magistr talabasi

Valiyev Gulam Nabidjanovich

Farg‘ona davlat texnika universiteti, t.f.f.d.(PhD),dotsent

Keywords: Tikuv korxonasi, avtomatlashtirilgan boshqaruv, raqamli texnologiyalar, CAD tizimi, CAM dasturi, ERP tizimi, MES tizimi, SCADA, ishlab chiqarishni avtomatlashtirish, raqamli boshqaruv, yengil sanoat, mehnat unumdorligi, iqtisodiy samaradorlik, ishlab chiqarish jarayoni, resurslarni rejalashtirish, raqamlashtirish

---

Abstract

Ushbu maqolada tikuv korxonalarida avtomatlashtirilgan boshqaruv dasturlarining amaliy ahamiyati, funksional imkoniyatlari va ishlab chiqarish samaradorligiga ta’siri ilmiy asosda tahlil qilindi. Tadqiqotda avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari - CAD, CAM, ERP, MES va SCADA dasturlarining tikuv korxonalarida qo‘llanilish yo‘nalishlari, ularning ishlab chiqarish jarayonlarini optimallashtirishdagi o‘rni hamda iqtisodiy samaradorligi yoritildi. Avtomatlashtirish natijasida mehnat unumdorligining oshishi, mahsulot sifati barqarorlashuvi, xomashyo sarfining kamayishi va ishlab chiqarish tannarxining pasayishi ilmiy tahlillar asosida asoslab berildi. Shuningdek, O‘zbekiston tikuv sanoatida raqamli texnologiyalarni joriy etish holati va istiqbollari ham tahlil qilindi. Tadqiqot natijalari tikuv korxonalari boshqaruvida raqamlashtirishning dolzarbligini ko‘rsatadi.

---

References

1. Turdiyev M., Turg‘unov M. Tikuvchilik texnologiyasi asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2018.

2. Jumayeva M.A. Tikuvchilik sanoatida innovatsion texnologiyalar. – Namangan, 2020.

3. Oripov J.I. Yengil sanoatda avtomatlashtirish asoslari. – Toshkent: Fan, 2019.

4. Niyazaliyeva M.M. Sanoat korxonalarida raqamli boshqaruv tizimlari. – Toshkent, 2021.

5. Groover M.P. Automation, Production Systems, and Computer-Integrated Manufacturing. – USA: Pearson, 2019.

6. Heizer J., Render B. Operations Management. – New York: Pearson, 2020.

7. Kalpakjian S., Schmid S. Manufacturing Processes for Engineering Materials. – London: Pearson, 2018.

8. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi. – Toshkent, 2020.

9. ISO 9001:2015 - Quality Management Systems – Requirements.

10. ISO 14001:2015 - Environmental Management Systems.

11. SAP ERP Official Documentation, 2022.s