KOBALT BIRIKMALARINING ORGANIZMGA TOKSIK TA’SIRI

A.K.ESHCHANOVA

Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat universiteti, v.b.dotsent

Keywords: kobalt, og‘ir metallar, toksiklik, nanozarrachalar, kobalt birikmalari, atrof-muhit ifloslanishi, kobalt ionlari, kobalt xlorid (CoCl₂), ekologik xavf, vitamin B12.


Abstract

Ushbu maqolada kobalt (Co) va uning birikmalarining inson organizmi hamda atrof-muhitga ta’siri ilmiy manbalar asosida keng yoritilgan. Kobaltning og‘ir metall sifatidagi toksikologik xususiyatlari, uning biosferadagi tarqalish manbalari, ekologik, kasbiy, oziq-ovqat va tibbiy yo‘llar orqali organizmga tushish mexanizmlari batafsil tahlil qilingan. Maqolada kobalt nanozarrachalarining o‘simliklar, tuproq va suv tizimlariga salbiy ta’siri, shuningdek, ortopedik implantlar natijasida Co va Cr ionlarining to‘qimalarda yuzaga keltiradigan yallig‘lanish, oksidlovchi stress va immun reaksiyalar haqidagi ilmiy ma’lumotlar keng ko‘lamda bayon etilgan.

References

1. Понарин Н.В. Определение концентрации кобальта и меди в технологических потоках процесса окисления циклогексана методом МП-АЭС// Перспективы развития фундаментальных наук. Томск. 2018, 24-27-апрель, -С. 264-266.

2. Качанович И.В., Егоров В.В., Рахманько Е.М. Новая высокоселективная и чуствительная экстракционно-фотометрическая методика определения кобальта //Журнал Белорусского государственного университета. 2017, -№ 1. -С.31-42.

3. 132.Мадусманова Н.К., Сманова З.А. Сорбционно-спектрофотометрическое определение иона кобальта// Central Asian Journal of Theoretical and Applied Sciences. 2021, -V.02. –C.180-182.

4. Гавриленко Н.А., Саранчина Н.В., Гавриленко М.А. Колориметрический сенсор для определения кобальта на основе полиметакрилатной матрицы с иммобилизованным 1-(2-пиридилазо)-2-нафтолом// Журнал аналитической химии. 2015, -Т.70, -№12. -С.1286-1287.

5. Fernández-Luqueño F., López-Valdez F., Gamero-Melo P., Luna-Suárez S., Aguilera-González E., Martínez A., García-Guillermo M., Hernández-Martínez G., Herrera-Mendoza R., Álvarez-Garza M., Pérez-Velázquez I. Heavy metal pollution in drinking water- a global risk for human health// African Journal of Environmental Science and Technology. 2013, -№7(7), -P.567–584.

6. Dinu M. I., Shkinev V. M., Moiseenko T. I., Dzhenloda R. K., Danilova T. V. Quantification and speciation of trace metals under pollution impact: Case study of a subarctic lake.Water// 2020 (Switzerland), -№12(6). -P.2-14.